Rookmelder: wetgeving, plaatsing en merken

Een rookmelder is een apparaatje dat de bewoners van een huis in een vroeg stadium waarschuwt voor brand. Het zijn goedkope en betrouwbare toestelletjes die potentieel je leven en je huisraad kunnen redden. Als ze opstijgende rook detecteren, waarschuwen ze met een luid alarmsignaal – zodat jij nog tijdig kunt blussen of het huis kunt verlaten.

Is een rookmelder verplicht in huis?

Dit is een onderwerp waarover veel onduidelijkheid bestaat. De wetgeving op het gebied van rookmelders verschilt in België per gewest. En in Nederland alleen in nieuwbouwwoningen op dit moment een rookmelder verplicht.

  • In Vlaanderen zijn ze verplicht voor huurwoningen, nieuwbouwwoningen, gerenoveerde woningen en studentenkoten. Sinds 2013 moet er in al deze onderkomens een rookmelder geïnstalleerd wezen.
  • In Wallonië moet elke woning sinds 2006 voorzien zijn van een rookmelder.
  • In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn rookmelders slechts verplicht in woningen die verhuurd worden.
  • In Nederland moet op dit moment elke nieuwbouwwoning een rookmelder hebben. De verwachting is dat deze eis in 2022 ook gaat gelden voor elke bestaande woning.

De juiste plaatsing van een rookmelder

De goede werking van een rookmelder hangt af van de juiste plaatsing. Daarbij maakt het niet alleen uit in welke vertrekken je die ophangt, maar ook hoe je dat doet. Bovendien heeft een rookmelder eens in de zoveel tijd (licht) onderhoud nodig.

Waarom rookmelder plaatsen?

Waar rookmelder plaatsen?

Om optimaal beveiligd te wezen tegen het uitbreken van brand, doe je er goed aan om op elke verdieping van de woning een rookmelder plaatsen. De hal of centrale ruimte van de etage is de aangewezen plaats daarvoor.

Let er echter even op dat een plaatsing in of dichtbij de keuken (kookdampen), garage (uitlaatgassen) en badkamer (waterdamp) snel voor een vals alarm kan zorgen. Een goed alternatief is dan de aanschaf van een zogenaamde thermische rookmelder. Die reageert op hoge temperaturen in plaats van op opstijgende rookdeeltjes.

In je slaap ben je extra kwetsbaar voor het uitbreken van brand. Een rookmelder ophangen in je slaapkamer is daarom een verstandig idee. Hetzelfde geldt in de kamers waar een verhoogd risico op brand geldt. Bijvoorbeeld omdat er een droger, houtkachel of verwarmingstoestel in staat.

Hoe rookmelder plaatsen?

Je kunt een rookmelder hangen tegen het plafond. Sommige exemplaren kunnen met plugjes en een paar schroefjes in het plafond geschroefd worden. Deze bevestigingsmaterialen zijn doorgaans bijgeleverd. Nog makkelijker zijn de rookmelders die met kit of met een kleefstrip bevestigd kunnen worden. Plaats de rookmelder het liefst zo veel mogelijk in het midden van het plafond, in ieder geval 30 centimeter van iedere wand af. Zo detecteert de melder het snelst een eventuele brand. Houd rekening met het onderhoud als je beslist waar rookmelder plaatsen gaat. rekening mee dat je de melder makkelijk zult kunnen schoonmaken en van een nieuwe batterij voorzien.

Hoe rookmelder onderhouden?

Om een rookmelder goed te laten werken is het verstandig om regelmatig onderhoud te plegen. Daarbij kan je aan drie zaken denken.

  • Zorg voor een vrije omgeving. Een rookmelder functioneert doordat het apparaat intern constant een kleine lichtbundel uitzendt, die wordt opgevangen door een lichtgevoelige cel. Wordt de lichtbundel onderbroken door rookdeeltjes, dan geeft de rookmelder alarm. Hoe beter de rookdeeltjes het apparaat kunnen bereiken, hoe beter de rookmelder werkt. Plaats hem daarom centraal op een plek waar rook niet wordt gehinderd. Plaats geen doek, lamp of ander object over de melder, en schilder het apparaat zeker niet over.
  • Onderhoud de rookmelder maandelijks. Verwijder stof en spinnenwebben. Als er vet of ander vuil op de melder aankoekt, verwijder dat dan voorzichtig met een natte doek of spons.
  • Test de rookmelder regelmatig. De detectoren in de rookmelder gaan minimaal 10 jaar mee. Toch wil je natuurlijk zeker weten dat het apparaat goed functioneert. Op vrijwel elk model zit een knop om het alarm te testen. Druk daar elke maand op, en je weet of je rookmelder nog bij de tijd is.

Hoe rookmelder plaatsen en onderhouden?

Rookmelder kopen: waarop letten?

Een rookmelder hoeft niet duur te wezen om zijn taak prima uit te voeren. Alle melders die je op de Europese markt vindt, hebben een uitstekend mechanisme om rook te detecteren. Dat is dus niet iets waar je je zorgen over hoeft te maken. Wat is dan wel belangrijk om even goed naar te kijken? Je kunt letten op de volgende criteria:

  • De rookmelder batterij moet jarenlang meegaan. Een periode van 10 jaar is een goede levensduur. Korter dan 10 jaar is ook goed – mits de batterij in de tussentijd verwisseld kan worden.
  • Het alarmsignaal moet luid zijn. Zo luid dat je het ook aan de andere kant van het huis duidelijk hoort, en dat slapende personen er wakker van worden.
  • De melder moet ook bij een legere batterij betrouwbaar wezen. Sommige modellen leveren op nauwkeurigheid in bij een bijna lege batterij.
  • De labels CE en EN14604 op de verpakking garanderen de kwaliteit van een melder.

Rookmelder prijs

Een goede rookmelder hoeft zeker niet duur te zijn. Apparatuur die in België te koop is en aan bovenstaande eisen voldoet, zal vrijwel altijd goed functioneren. Een basisapparaat kost meestal slechts een euro of 20.

Besteed je een aantal euro meer, dan weet je zeker dat je een kwalitatief zeer goed apparaat in handen hebt. Een goede beslissing als je je veel zorgen maakt over je veiligheid. Bovendien krijg je dan vaak de beschikking over extra functies. Een populaire toevoeging is een verbinding via wifi. Dat is een leuk extraatje als je graag informatie van je huishoudelijke apparatuur analyseert.

👉 Eén belangrijke tip: probeer geen geld uit te sparen door een tweedehands rookmelder te kopen. En ga ook niet in op aanbiedingen van (zeer) goedkope melders uit het (verre) buitenland. De kans is groot dat die niet voldoen aan de strenge Europese regelgeving en slecht functioneren.

Merken rookmelders

Er zijn tientallen merken die goede rookmelders afleveren. De onderstaande drie zijn bekende fabrikanten met een grote reeks betrouwbare modellen.

Jalo

Jalo produceert uitstekende rookmelder met een extra kenmerk: deze melders zijn mooi om te zien. In plaats van een spierwit apparaatje met veiligheidsstickers zijn deze mooie rookmelders zacht getint, smaakvol afgerond en voorzien van een elegant oppervlak. Er zijn verschillende types van deze “design” rookmelders beschikbaar. Jalo levert zelfs exemplaren die vormgegeven zijn als een grote pijlstaartvlinder. Zo maak je iets extra leuks van je broodnodige brandbescherming.

Alecto

De melders van Alecto zijn betaalbaar, functioneel en rechtdoorzee. De apparaten van deze leverancier zijn veelal rond, wit en voorzien van duidelijke knoppen. Deze melders gaan bijna altijd 10 jaar lang mee zonder dat de batterij verwisselt hoeft te worden. Ze zijn ook in voordeelpakketten van meerdere exemplaren verkrijgbaar – handig om in één klap meteen je hele huis brandbestendig te maken.

Honeywell

Het merk Honeywell levert kwalitatief hoogstaande rookmelders die vaak extra functies hebben. Zo reageren ze niet alleen op rook, maar soms ook op hitte. Ook kunnen diverse rookmelders met wifi worden uitgelezen, zodat je op je mobieltje een overzicht van de batterijstatus, de meldingsgeschiedenis en meer kunt bekijken. Honeywell levert bovendien melders die behalve een geluidsalarm ook een sterk lichtsignaal afgeven. Dit maakt ze een uitstekende keuze voor mensen met verminderd gehoor.